NALOKSON

Naloxoni hydrochloridum

Grupa: swoisty antagonista receptorów opioidowych; antidotum
Kod ATC: V03AB15
Postać dostępna dla ratownika medycznego: roztwór do wstrzykiwań

Preparat

Naloxonum hydrochloricum WZF 400 mikrogramów/ml

czyli:

0,4 mg/ml

Ampułka 1 ml zawiera:

0,4 mg = 400 µg naloksonu


DZIAŁANIE

Nalokson jest swoistym, kompetycyjnym antagonistą receptorów opioidowych.

Wypiera opioidy z receptorów i może odwracać przede wszystkim:

  • depresję ośrodka oddechowego,

  • sedację i zaburzenia świadomości,

  • zwężenie źrenic,

  • działanie przeciwbólowe opioidów.

Największe powinowactwo wykazuje do receptorów:

µ-OPIOIDOWYCH


CZEGO NALOKSON NIE ODWRACA?

Nalokson:

NIE DZIAŁA NA DEPRESJĘ OUN WYWOŁANĄ LEKAMI NIEOPIOIDOWYMI

Nie odwróci więc skutecznie zatrucia wywołanego wyłącznie np.:

  • benzodiazepiną,

  • alkoholem,

  • barbituranem,

  • innym nieopioidowym lekiem sedatywnym.

[1]


WSKAZANIA WEDŁUG AKTUALNEJ ChPL

Naloxonum hydrochloricum WZF jest wskazany w:

  • zatruciu opioidami,

  • wyprowadzaniu ze znieczulenia wywołanego opioidami,

  • znoszeniu depresji oddechowej noworodka spowodowanej opioidami podanymi rodzącej,

  • różnicowym rozpoznawaniu zatrucia opioidami.

[1]


DROGI PODANIA – ChPL

Aktualna polska ChPL dopuszcza:

i.v.

i.m.

s.c.

W stanach zagrożenia życia:

PREFEROWANA JEST DROGA i.v.

[1]


WAŻNE! 

Dla preparatu:

Naloxonum hydrochloricum WZF

aktualna ChPL:

NIE WYMIENIA DROGI DOTCHAWICZEJ

ani:

DOSZPIKOWEJ

jako zarejestrowanych dróg podania tego konkretnego produktu.


ZATRUCIE OPIOIDEM – DOROSŁY – ChPL

Początkowo:

0,4–2 mg i.v.

czyli:

1–5 ml

preparatu 0,4 mg/ml.

[1]


POWTARZANIE DAWEK

Jeżeli odpowiedź jest niewystarczająca:

POWTARZAJ CO 2–3 MINUTY

do uzyskania:

  • poprawy świadomości,

  • prawidłowego, miarowego oddychania.

[1]


BRAK ODPOWIEDZI DO 10 mg

Jeżeli po łącznej dawce:

10 mg

nie wystąpiła nawet krótkotrwała poprawa:

  • oddychania,

  • świadomości,

należy poważnie rozważyć, że przyczyną stanu pacjenta:

NIE JEST WYŁĄCZNIE ZATRUCIE OPIOIDEM

[1]


SZYBKIE PRZELICZENIE – 0,4 mg/ml

0,4 mg

1 ml

0,8 mg

2 ml

1,2 mg

3 ml

2 mg

5 ml

10 mg

25 ml


DZIECI – ZATRUCIE OPIOIDEM – ChPL

Początkowo:

10 µg/kg mc. i.v.

czyli:

0,01 mg/kg

Jeżeli odpowiedź jest niewystarczająca:

100 µg/kg mc.

czyli:

0,1 mg/kg

[1]

Jeżeli i.v. nie jest możliwe:

  • i.m.,

  • lub s.c.

w dawkach podzielonych.


NAJWAŻNIEJSZA ZASADA – WENTYLACJA

W zatruciu opioidami największym bezpośrednim zagrożeniem jest:

DEPRESJA ODDECHOWA

Dlatego:

NALOKSON NIE ZASTĘPUJE UDROŻNIENIA DRÓG ODDECHOWYCH I WENTYLACJI

AHA 2025 podkreśla, że u pacjenta z:

  • depresją oddechową,

  • zatrzymaniem oddechu,

  • podejrzeniem zatrucia opioidami

należy przede wszystkim zapewnić:

DROŻNOŚĆ DRÓG ODDECHOWYCH + ODDECHY / WENTYLACJĘ

i równolegle podać antagonistę opioidu.

[2]


CEL LECZENIA W ZRM

W praktyce ratunkowej najważniejszym celem jest:

PRZYWRÓCENIE SKUTECZNEJ WENTYLACJI

Nie trzeba za wszelką cenę doprowadzać natychmiast do:

pełnego, gwałtownego wybudzenia pacjenta

szczególnie jeżeli jest on przewlekle uzależniony od opioidów.

Zbyt gwałtowne całkowite odwrócenie działania opioidu może wywołać:

OSTRY ZESPÓŁ ODSTAWIENNY


PACJENT UZALEŻNIONY OD OPIOIDÓW

Nalokson należy podawać ostrożnie.

Nagłe odwrócenie działania opioidów może wywołać:

  • silny niepokój,

  • pobudzenie,

  • nudności,

  • wymioty,

  • biegunkę,

  • tachykardię,

  • nadciśnienie,

  • drżenia,

  • poty,

  • bóle,

  • ostrą reakcję odstawienną.

[1]

Opisywano również:

  • zaburzenia rytmu,

  • obrzęk płuc,

  • zatrzymanie krążenia.


NAWRÓT DEPRESJI ODDECHOWEJ

To jedna z najważniejszych informacji dotyczących naloksonu.

NALOKSON MOŻE DZIAŁAĆ KRÓCEJ NIŻ OPIOID

Aktualna ChPL mówi wprost, że pacjent, który dobrze odpowiedział na nalokson:

MUSI BYĆ NADAL ŚCIŚLE MONITOROWANY

ponieważ może dojść do:

NAWROTU ZAHAMOWANIA ODDYCHANIA

[1]

Może być konieczne:

PONOWNE PODAWANIE NALOKSONU


CZAS DZIAŁANIA

Po podaniu i.v. działanie zwykle rozpoczyna się:

W CIĄGU OKOŁO 2 MINUT

Aktualna ChPL podaje, że działanie antagonistyczne trwa zwykle:

1–4 GODZINY

zależnie od:

  • dawki,

  • rodzaju opioidu,

  • ilości opioidu,

  • drogi jego podania.

[1]


OPIOIDY DŁUGODZIAŁAJĄCE

Szczególne ryzyko ponownej depresji oddechowej występuje po opioidach:

  • długodziałających,

  • o przedłużonym uwalnianiu,

  • podanych w dużej dawce.

AHA 2025 również podkreśla konieczność obserwacji po skutecznym odwróceniu zatrucia z powodu możliwości:

NAWROTU DEPRESJI ODDECHOWEJ

[2]


BUPRENORFINA

Odwrócenie depresji oddechowej spowodowanej buprenorfiną może być:

NIEPEŁNE

Jeżeli wentylacja pozostaje niewystarczająca:

NIE CZEKAJ NA KOLEJNE DAWKI KOSZTEM WENTYLACJI

Aktualna ChPL wskazuje konieczność zastosowania wentylacji mechanicznej przy niepełnej odpowiedzi.

[1]


WLEW DOŻYLNY

Aktualna ChPL dopuszcza nalokson również:

WE WLEWIE i.v.

Sposób przygotowania według ChPL:

2 mg NALOKSONU

czyli:

5 ml preparatu 0,4 mg/ml

dodać do:

500 ml NaCl 0,9% lub glukozy 5%

Po rozcieńczeniu:

1 ml = 4 µg naloksonu

[1]

Dalszą szybkość wlewu należy dostosować do odpowiedzi pacjenta i zastosowanego opioidu.


NIE MIESZAJ Z INNYMI LEKAMI

Aktualna ChPL mówi:

NIE PODAWAĆ NALOKSONU W JEDNYM WLEWIE KROPLOWYM Z INNYMI LEKAMI

[1]


NALOKSON A NZK – ERC 2025

To bardzo ważna aktualizacja.

ERC 2025 wskazuje, że obecne dowody są:

NIEWYSTARCZAJĄCE

aby zalecić nalokson jako dodatkową, swoistą terapię w:

ZATRZYMANIU KRĄŻENIA SPOWODOWANYM OPIOIDAMI

[3]

Czyli:

jeżeli pacjent:

NIE MA KRĄŻENIA

priorytetem jest:

  • wysokiej jakości RKO,

  • wentylacja,

  • defibrylacja, jeśli wskazana,

  • standardowy ALS,

  • leczenie odwracalnych przyczyn.


NALOKSON NIE MOŻE OPÓŹNIAĆ ALS

NZK + podejrzenie opioidu → STANDARDOWY ALS MA PIERWSZEŃSTWO.

Nie należy:

  • opóźniać uciskania klatki piersiowej,

  • opóźniać wentylacji,

  • opóźniać defibrylacji,

po to, aby najpierw podać nalokson.


AHA 2025 – WAŻNE DOPRECYZOWANIE

AHA 2025 zaleca nalokson u pacjentów z:

ZATRZYMANIEM ODDECHU / CIĘŻKĄ DEPRESJĄ ODDECHOWĄ

przy podejrzeniu zatrucia opioidami.

[2]

W przypadku NZK AHA dopuszcza rozważenie naloksonu:

TYLKO JEŻELI NIE ZAKŁÓCA TO WYSOKIEJ JAKOŚCI RKO

[2]

Czyli ERC i AHA są tu zgodne w najważniejszym punkcie:

NALOKSON NIE MOŻE ZASTĘPOWAĆ ANI OPÓŹNIAĆ STANDARDOWEJ RESUSCYTACJI


PRZECIWWSKAZANIE

Według ChPL:

NADWRAŻLIWOŚĆ NA NALOKSON LUB SUBSTANCJE POMOCNICZE

[1]

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia znaczenie kliniczne ocenia się oczywiście w kontekście ryzyka i korzyści.


DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE

Najczęściej lub klinicznie najważniejsze:

  • nudności,

  • wymioty,

  • tachykardia,

  • nadciśnienie,

  • niedociśnienie,

  • zaburzenia rytmu,

  • pobudzenie,

  • zespół odstawienny.

Rzadziej lub bardzo rzadko opisywano:

  • drgawki,

  • VF,

  • zatrzymanie krążenia,

  • obrzęk płuc,

  • reakcje anafilaktyczne.

[1]


WAŻNE W ZRM

ZATRUCIE OPIOIDEM – DOROSŁY

0,4–2 mg i.v.

→ powtarzaj:

CO 2–3 MINUTY

→ kontroluj przede wszystkim:

ODDYCHANIE


BRAK ODPOWIEDZI

10 mg ŁĄCZNIE

bez choćby przejściowej poprawy:

→ rozważ inną lub dodatkową przyczynę zaburzeń świadomości / oddychania.


DZIECKO

początkowo:

0,01 mg/kg i.v.

przy niewystarczającej odpowiedzi:

0,1 mg/kg


PRIORYTETY

PACJENT MA TĘTNO, ALE NIE ODDYCHA PRAWIDŁOWO

WENTYLACJA + NALOKSON


PACJENT NIE MA TĘTNA

RKO / ALS NAJPIERW

Nalokson:

NIE MOŻE OPÓŹNIĆ RESUSCYTACJI


PAMIĘTAJ!

NALOKSON NIE ZASTĘPUJE WENTYLACJI.

CELEM JEST PRZYWRÓCENIE SKUTECZNEGO ODDYCHANIA.

NAWRÓT DEPRESJI ODDECHOWEJ JEST MOŻLIWY.

PACJENT PO NALOKSONIE NADAL WYMAGA OBSERWACJI.

NZK → STANDARDOWY ALS MA PIERWSZEŃSTWO.


UPRAWNIENIA RATOWNIKA MEDYCZNEGO

W obowiązującym wykazie:

Lp. 35 – Naloxoni hydrochloridum – roztwór do wstrzykiwań.

Ratownik medyczny może stosować nalokson samodzielnie w ramach MCR.

Podstawa prawna:

Dz.U. 2025 poz. 576 – akt obowiązujący.


PRZYPISY / ŹRÓDŁA

[1] Charakterystyka Produktu Leczniczego – Naloxonum hydrochloricum WZF 400 mikrogramów/ml, aktualna ChPL RPL.

[2] American Heart Association Guidelines 2025 – Adult and Pediatric Special Circumstances of Resuscitation: Opioid Overdose.

[3] European Resuscitation Council Guidelines 2025 – Special Circumstances in Resuscitation: intoxication with opioids.

[4] ILCOR 2025 Consensus on Science with Treatment Recommendations – opioid-associated emergencies.

[5] Dz.U. 2025 poz. 576 – obowiązujący wykaz produktów leczniczych ratownika medycznego.

 

NALOXONUM HYDROCLORICUM
Lek o  budowie zbliżonej do morfiny, jednak o  cechach farmakologicznych całkowicie od niej odmiennych. Jest antagonistą receptorów opioidowych, stosowanym w  przypadku zatrucia narkotycznymi lekami analgetycznymi o  cechach agonistów. Nalokson znosi depresyjne działanie tych leków na układ oddechowy, ich zwężający wpływ na źrenicę oraz działanie przeciwbólowe. Podany bez obecności agonistów w organizmie – nie wykazuje działania farmakologicznego. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, podany dożylnie rozpoczyna działanie po 0,5-2 min. Można podawać lek innymi drogami: domięśniowo, podskórnie, doszpikowo lub dotchawiczo. Czas jego działania po podaniu dożylnym – ok. 20-30 min., a po podaniu podskórnym lub domięśniowo: 2,5-3,0 godz. Nalokson jest metabolizowany w wątrobie i wydalany z moczem, głównie w postaci metabolitów. Czas biologicznego półtrwania w osoczu t1/2 wynosi ok. 45-90 min.

Interakcje:
Nie podawać jednocześnie z opioidami. W czasie stosowania Naloksonu należy zapewnić możliwość tlenoterapii oraz leczenia resuscytacyjnego (resuscytacja krążeniowo-oddechowa).