FLUMAZENIL
Flumazenilum
Grupa: antagonista receptora benzodiazepinowego; odtrutka
Kod ATC: V03AB25
Postać dostępna dla ratownika medycznego: roztwór do wstrzykiwań
Preparat
Flumazenil B. Braun 0,1 mg/ml
1 ml = 0,1 mg
Ampułka 5 ml:
0,5 mg
Ampułka 10 ml:
1 mg
[1]
DZIAŁANIE
Flumazenil jest wybiórczym, kompetycyjnym antagonistą miejsca benzodiazepinowego receptora:
GABA-A
Odwraca ośrodkowe działanie benzodiazepin, w tym:
-
sedację,
-
senność,
-
zaburzenia świadomości,
-
część depresyjnego wpływu benzodiazepin na oddychanie.
WSKAZANIA WEDŁUG ChPL
Aktualna ChPL obejmuje m.in.:
-
odwracanie sedacji wywołanej benzodiazepinami,
-
wybudzanie po znieczuleniu z użyciem benzodiazepin,
-
przywracanie czynności oddechowej w intensywnej terapii,
-
diagnostykę i leczenie przedawkowania:
WYWOŁANEGO TYLKO LUB GŁÓWNIE BENZODIAZEPINAMI
[1]
DOROSŁY – ODWRACANIE SEDACJI PO ZNIECZULENIU – ChPL
Początkowo:
0,2 mg i.v. przez 15 sekund
czyli:
2 ml
Jeżeli po 60 sekundach efekt jest niewystarczający:
0,1 mg i.v.
czyli:
1 ml
Dawkę 0,1 mg można powtarzać:
co 60 sekund
do maksymalnej dawki całkowitej:
1 mg
[1]
TYPOWA DAWKA CAŁKOWITA
Według ChPL zwykle wystarcza:
0,3–0,6 mg
ale odpowiedź zależy od:
-
użytej benzodiazepiny,
-
dawki,
-
czasu od podania,
-
indywidualnego pacjenta.
[1]
INTENSYWNA TERAPIA / PODEJRZENIE ZATRUCIA BENZODIAZEPINĄ
Aktualna ChPL podaje:
dawka początkowa:
0,3 mg i.v.
Jeżeli po 60 sekundach brak odpowiedniego efektu:
0,1 mg i.v.
powtarzane:
co 60 sekund
do:
maks. 2 mg
lub uzyskania odpowiedniego wybudzenia.
[1]
NAWRACAJĄCA SENNOŚĆ
Jeżeli po początkowej poprawie sedacja powraca:
można:
-
ponownie podać bolus,
-
lub zastosować wlew:
0,1–0,4 mg/h
[1]
Dawkę miareczkuje się do pożądanego poziomu świadomości.
DLACZEGO SEDACJA MOŻE WRÓCIĆ?
Flumazenil działa często:
KRÓCEJ NIŻ BENZODIAZEPINA
Dlatego po początkowym wybudzeniu może ponownie pojawić się:
-
senność,
-
depresja oddechowa,
-
zaburzenie świadomości.
Pacjent wymaga:
DALSZEGO MONITOROWANIA!
[1]
DZIECI >1 ROKU – ChPL
Do odwracania sedacji wywołanej benzodiazepiną:
początkowo:
0,01 mg/kg mc. i.v. przez 15 s
maksymalnie:
0,2 mg
Jeżeli po około 45 s brak odpowiedniego efektu:
0,01 mg/kg
można powtarzać co:
60 sekund
maksymalnie 4 razy.
Całkowita maksymalna dawka:
0,05 mg/kg
lub:
1 mg
– należy zastosować mniejszą z tych wartości.
[1]
DZIECI <1 ROKU
Danych jest niewiele.
Aktualna ChPL mówi, że flumazenilu:
NIE NALEŻY RUTYNOWO STOSOWAĆ <1 ROKU
chyba że przewidywane korzyści przeważają nad ryzykiem, np. w szczególnej sytuacji przypadkowego przedawkowania.
[1]
NAJWAŻNIEJSZE – NIE KAŻDE ZATRUCIE BENZODIAZEPINĄ WYMAGA FLUMAZENILU
W izolowanym zatruciu benzodiazepiną podstawą leczenia może być:
LECZENIE PODTRZYMUJĄCE
czyli przede wszystkim:
-
ABCDE,
-
drożność dróg oddechowych,
-
wentylacja,
-
tlen według wskazań,
-
monitorowanie.
Flumazenil:
NIE ZASTĘPUJE WENTYLACJI
DRGAWKI – NAJWAŻNIEJSZE ZAGROŻENIE
Flumazenil może spowodować:
DRGAWKI
szczególnie u:
-
pacjentów z padaczką,
-
przewlekle stosujących benzodiazepiny,
-
osób uzależnionych,
-
pacjentów z zatruciem mieszanym.
[1]
PACJENT Z PADACZKĄ LECZONY BENZODIAZEPINĄ
Aktualna ChPL:
NIE ZALECA STOSOWANIA FLUMAZENILU
u chorego na padaczkę przewlekle leczonego benzodiazepinami.
Nagłe zniesienie ochronnego działania benzodiazepiny może:
WYWOŁAĆ NAPAD DRGAWKOWY!
[1]
BEZWZGLĘDNIE WAŻNE PRZECIWWSKAZANIE!
Flumazenilu nie należy stosować, jeżeli benzodiazepina została podana w celu kontrolowania:
STANU POTENCJALNIE ZAGRAŻAJĄCEGO ŻYCIU
np.:
-
podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego,
-
stanu padaczkowego.
[1]
ZATRUCIE MIESZANE – SZCZEGÓLNIE TLPD
To jedna z najważniejszych zasad bezpieczeństwa.
Przy zatruciu:
BENZODIAZEPINA + TRÓJPIERŚCIENIOWY LEK PRZECIWDEPRESYJNY
benzodiazepina może częściowo tłumić:
-
drgawki,
-
toksyczność OUN.
Po podaniu flumazenilu mogą ujawnić się lub nasilić:
DRGAWKI
oraz:
ZABURZENIA RYTMU SERCA
[1]
Dlatego:
W NIEZNANYM LUB MIESZANYM ZATRUCIU FLUMAZENIL NIE POWINIEN BYĆ PODAWANY „W CIEMNO”.
PRZEWLEKŁE STOSOWANIE BENZODIAZEPIN
Gwałtowne odwrócenie działania może spowodować:
-
lęk,
-
pobudzenie,
-
kołatanie serca,
-
dezorientację,
-
objawy odstawienia,
-
drgawki.
[1]
CIĘŻKI URAZ MÓZGU
U pacjenta z:
-
ciężkim TBI,
-
niestabilnym ICP
odwracanie działania benzodiazepiny flumazenilem może:
ZWIĘKSZAĆ CIŚNIENIE ŚRÓDCZASZKOWE
[1]
WLEW – ROZCIEŃCZANIE
Jeżeli stosowany jest wlew, Flumazenil B. Braun można rozcieńczać wyłącznie w:
-
NaCl 0,9%
-
glukozie 5%
-
lub odpowiednim roztworze NaCl/glukozy wskazanym w ChPL.
[1]
Nie należy mieszać z innymi produktami bez potwierdzonej zgodności.
WAŻNE W ZRM
ODWRACANIE SEDACJI
0,2 mg i.v. / 15 s
→ po 60 s:
0,1 mg
→ powtarzaj co 60 s
→ maks.:
1 mg
INTENSYWNA TERAPIA / PRZEDAWKOWANIE GŁÓWNIE BENZODIAZEPINY
0,3 mg i.v.
→ następnie:
0,1 mg co 60 s
→ maks.:
2 mg
SZYBKA ŚCIĄGA – 0,1 mg/ml
0,1 mg
1 ml
0,2 mg
2 ml
0,3 mg
3 ml
0,5 mg
5 ml
1 mg
10 ml
PAMIĘTAJ!
FLUMAZENIL NIE JEST „AUTOMATYCZNYM ANTIDOTUM” NA KAŻDE ZATRUCIE BENZODIAZEPINĄ.
ZATRUCIE MIESZANE / TLPD → RYZYKO DRGAWEK I ARYTMII.
PRZEWLEKŁE BENZODIAZEPINY → RYZYKO ZESPOŁU ODSTAWIENNEGO I DRGAWEK.
NAJPIERW ABC + WENTYLACJA, JEŚLI JEST POTRZEBNA.
UPRAWNIENIA RATOWNIKA MEDYCZNEGO
W aktualnym wykazie:
Lp. 16 – Flumazenilum – roztwór do wstrzykiwań.
Ratownik medyczny może stosować flumazenil samodzielnie w ramach MCR.
Podstawa prawna:
Dz.U. 2025 poz. 576 – akt obowiązujący.
PRZYPISY / ŹRÓDŁA
[1] Charakterystyka Produktu Leczniczego – Flumazenil B. Braun 0,1 mg/ml.
[2] Dz.U. 2025 poz. 576 – obowiązujący wykaz produktów leczniczych ratownika medycznego.
Lek należy do pochodnych benzodiazepiny o działaniu antagonistycznym wobec receptora benzodiazepinowego. Podany dożylnie blokuje działanie uspokajające, nasenne, przeciwlękowe i depresyjne (w stosunku do układu oddechowego) benzodiazepin, a także odwraca reakcje paradoksalne wywoływane przez tę grupę leków. Lek wiąże się z białkami osocza w 50%, jest metabolizowany w wątrobie i wydalany przez nerki (ok. 95%) oraz z kałem (ok. 5%) w formie metabolitów. Czas biologicznego półtrwania leku wynosi ok. 40-80 min.
