FLUMAZENIL

Flumazenilum

Grupa: antagonista receptora benzodiazepinowego; odtrutka
Kod ATC: V03AB25
Postać dostępna dla ratownika medycznego: roztwór do wstrzykiwań

Preparat

Flumazenil B. Braun 0,1 mg/ml

1 ml = 0,1 mg

Ampułka 5 ml:

0,5 mg

Ampułka 10 ml:

1 mg

[1]


DZIAŁANIE

Flumazenil jest wybiórczym, kompetycyjnym antagonistą miejsca benzodiazepinowego receptora:

GABA-A

Odwraca ośrodkowe działanie benzodiazepin, w tym:

  • sedację,

  • senność,

  • zaburzenia świadomości,

  • część depresyjnego wpływu benzodiazepin na oddychanie.


WSKAZANIA WEDŁUG ChPL

Aktualna ChPL obejmuje m.in.:

  • odwracanie sedacji wywołanej benzodiazepinami,

  • wybudzanie po znieczuleniu z użyciem benzodiazepin,

  • przywracanie czynności oddechowej w intensywnej terapii,

  • diagnostykę i leczenie przedawkowania:

WYWOŁANEGO TYLKO LUB GŁÓWNIE BENZODIAZEPINAMI

[1]


DOROSŁY – ODWRACANIE SEDACJI PO ZNIECZULENIU – ChPL

Początkowo:

0,2 mg i.v. przez 15 sekund

czyli:

2 ml

Jeżeli po 60 sekundach efekt jest niewystarczający:

0,1 mg i.v.

czyli:

1 ml

Dawkę 0,1 mg można powtarzać:

co 60 sekund

do maksymalnej dawki całkowitej:

1 mg

[1]


TYPOWA DAWKA CAŁKOWITA

Według ChPL zwykle wystarcza:

0,3–0,6 mg

ale odpowiedź zależy od:

  • użytej benzodiazepiny,

  • dawki,

  • czasu od podania,

  • indywidualnego pacjenta.

[1]


INTENSYWNA TERAPIA / PODEJRZENIE ZATRUCIA BENZODIAZEPINĄ

Aktualna ChPL podaje:

dawka początkowa:

0,3 mg i.v.

Jeżeli po 60 sekundach brak odpowiedniego efektu:

0,1 mg i.v.

powtarzane:

co 60 sekund

do:

maks. 2 mg

lub uzyskania odpowiedniego wybudzenia.

[1]


NAWRACAJĄCA SENNOŚĆ

Jeżeli po początkowej poprawie sedacja powraca:

można:

  • ponownie podać bolus,

  • lub zastosować wlew:

0,1–0,4 mg/h

[1]

Dawkę miareczkuje się do pożądanego poziomu świadomości.


DLACZEGO SEDACJA MOŻE WRÓCIĆ?

Flumazenil działa często:

KRÓCEJ NIŻ BENZODIAZEPINA

Dlatego po początkowym wybudzeniu może ponownie pojawić się:

  • senność,

  • depresja oddechowa,

  • zaburzenie świadomości.

Pacjent wymaga:

DALSZEGO MONITOROWANIA!

[1]


DZIECI >1 ROKU – ChPL

Do odwracania sedacji wywołanej benzodiazepiną:

początkowo:

0,01 mg/kg mc. i.v. przez 15 s

maksymalnie:

0,2 mg

Jeżeli po około 45 s brak odpowiedniego efektu:

0,01 mg/kg

można powtarzać co:

60 sekund

maksymalnie 4 razy.

Całkowita maksymalna dawka:

0,05 mg/kg

lub:

1 mg

– należy zastosować mniejszą z tych wartości.

[1]


DZIECI <1 ROKU

Danych jest niewiele.

Aktualna ChPL mówi, że flumazenilu:

NIE NALEŻY RUTYNOWO STOSOWAĆ <1 ROKU

chyba że przewidywane korzyści przeważają nad ryzykiem, np. w szczególnej sytuacji przypadkowego przedawkowania.

[1]


NAJWAŻNIEJSZE – NIE KAŻDE ZATRUCIE BENZODIAZEPINĄ WYMAGA FLUMAZENILU

W izolowanym zatruciu benzodiazepiną podstawą leczenia może być:

LECZENIE PODTRZYMUJĄCE

czyli przede wszystkim:

  • ABCDE,

  • drożność dróg oddechowych,

  • wentylacja,

  • tlen według wskazań,

  • monitorowanie.

Flumazenil:

NIE ZASTĘPUJE WENTYLACJI


DRGAWKI – NAJWAŻNIEJSZE ZAGROŻENIE

Flumazenil może spowodować:

DRGAWKI

szczególnie u:

  • pacjentów z padaczką,

  • przewlekle stosujących benzodiazepiny,

  • osób uzależnionych,

  • pacjentów z zatruciem mieszanym.

[1]


PACJENT Z PADACZKĄ LECZONY BENZODIAZEPINĄ

Aktualna ChPL:

NIE ZALECA STOSOWANIA FLUMAZENILU

u chorego na padaczkę przewlekle leczonego benzodiazepinami.

Nagłe zniesienie ochronnego działania benzodiazepiny może:

WYWOŁAĆ NAPAD DRGAWKOWY!

[1]


BEZWZGLĘDNIE WAŻNE PRZECIWWSKAZANIE!

Flumazenilu nie należy stosować, jeżeli benzodiazepina została podana w celu kontrolowania:

STANU POTENCJALNIE ZAGRAŻAJĄCEGO ŻYCIU

np.:

  • podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego,

  • stanu padaczkowego.

[1]


ZATRUCIE MIESZANE – SZCZEGÓLNIE TLPD

To jedna z najważniejszych zasad bezpieczeństwa.

Przy zatruciu:

BENZODIAZEPINA + TRÓJPIERŚCIENIOWY LEK PRZECIWDEPRESYJNY

benzodiazepina może częściowo tłumić:

  • drgawki,

  • toksyczność OUN.

Po podaniu flumazenilu mogą ujawnić się lub nasilić:

DRGAWKI

oraz:

ZABURZENIA RYTMU SERCA

[1]

Dlatego:

W NIEZNANYM LUB MIESZANYM ZATRUCIU FLUMAZENIL NIE POWINIEN BYĆ PODAWANY „W CIEMNO”.


PRZEWLEKŁE STOSOWANIE BENZODIAZEPIN

Gwałtowne odwrócenie działania może spowodować:

  • lęk,

  • pobudzenie,

  • kołatanie serca,

  • dezorientację,

  • objawy odstawienia,

  • drgawki.

[1]


CIĘŻKI URAZ MÓZGU

U pacjenta z:

  • ciężkim TBI,

  • niestabilnym ICP

odwracanie działania benzodiazepiny flumazenilem może:

ZWIĘKSZAĆ CIŚNIENIE ŚRÓDCZASZKOWE

[1]


WLEW – ROZCIEŃCZANIE

Jeżeli stosowany jest wlew, Flumazenil B. Braun można rozcieńczać wyłącznie w:

  • NaCl 0,9%

  • glukozie 5%

  • lub odpowiednim roztworze NaCl/glukozy wskazanym w ChPL.

[1]

Nie należy mieszać z innymi produktami bez potwierdzonej zgodności.


WAŻNE W ZRM

ODWRACANIE SEDACJI

0,2 mg i.v. / 15 s

→ po 60 s:

0,1 mg

→ powtarzaj co 60 s

→ maks.:

1 mg


INTENSYWNA TERAPIA / PRZEDAWKOWANIE GŁÓWNIE BENZODIAZEPINY

0,3 mg i.v.

→ następnie:

0,1 mg co 60 s

→ maks.:

2 mg


SZYBKA ŚCIĄGA – 0,1 mg/ml

0,1 mg

1 ml

0,2 mg

2 ml

0,3 mg

3 ml

0,5 mg

5 ml

1 mg

10 ml


PAMIĘTAJ!

FLUMAZENIL NIE JEST „AUTOMATYCZNYM ANTIDOTUM” NA KAŻDE ZATRUCIE BENZODIAZEPINĄ.

ZATRUCIE MIESZANE / TLPD → RYZYKO DRGAWEK I ARYTMII.

PRZEWLEKŁE BENZODIAZEPINY → RYZYKO ZESPOŁU ODSTAWIENNEGO I DRGAWEK.

NAJPIERW ABC + WENTYLACJA, JEŚLI JEST POTRZEBNA.


UPRAWNIENIA RATOWNIKA MEDYCZNEGO

W aktualnym wykazie:

Lp. 16 – Flumazenilum – roztwór do wstrzykiwań.

Ratownik medyczny może stosować flumazenil samodzielnie w ramach MCR.

Podstawa prawna:

Dz.U. 2025 poz. 576 – akt obowiązujący.


PRZYPISY / ŹRÓDŁA

[1] Charakterystyka Produktu Leczniczego – Flumazenil B. Braun 0,1 mg/ml.

[2] Dz.U. 2025 poz. 576 – obowiązujący wykaz produktów leczniczych ratownika medycznego.

 

FLUMAZENILUM

Lek należy do pochodnych benzodiazepiny o działaniu antagonistycznym wobec receptora benzodiazepinowego. Podany dożylnie blokuje działanie uspokajające, nasenne, przeciwlękowe i depresyjne (w stosunku do układu oddechowego) benzodiazepin, a także odwraca reakcje paradoksalne wywoływane przez tę grupę leków. Lek wiąże się z białkami osocza w 50%, jest metabolizowany w wątrobie i wydalany przez nerki (ok. 95%) oraz z kałem (ok. 5%) w formie metabolitów. Czas biologicznego półtrwania leku wynosi ok. 40-80 min.