DIAZEPAM

Diazepamum

Grupa: benzodiazepina; lek przeciwdrgawkowy, uspokajający, przeciwlękowy i miorelaksacyjny
Kod ATC: N05BA01

Postacie dostępne dla ratownika medycznego:

  • tabletki,
  • roztwór do wstrzykiwań,
  • wlewka doodbytnicza.

PREPARAT DO WSTRZYKIWAŃ

Relanium 5 mg/ml

Ampułka 2 ml zawiera:

10 mg diazepamu

czyli:

  • 1 ml = 5 mg
  • 2 ml = 10 mg

DZIAŁANIE

Diazepam nasila działanie hamującego neuroprzekaźnika GABA

poprzez receptory GABA-A.

Wykazuje działanie:

  • przeciwdrgawkowe,
  • przeciwlękowe,
  • uspokajające,
  • nasenne,
  • zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych.

WSKAZANIA RATUNKOWE – RELANIUM

Aktualna ChPL Relanium obejmuje m.in.:

  • ostre stany drgawkowe,
  • stan padaczkowy,
  • drgawki w przebiegu zatruć,
  • drgawki gorączkowe,
  • ostre stany lękowe i pobudzenie,
  • delirium tremens,
  • ostre stany spastyczne mięśni,
  • tężec.

[1]


STAN PADACZKOWY / OSTRE DRGAWKI – DOROŚLI – ChPL

10–20 mg i.v. lub i.m.

czyli:

2–4 ml Relanium 5 mg/ml

Jeżeli drgawki utrzymują się lub nawracają:

dawkę można powtórzyć po 30–60 minutach

[1]

W razie potrzeby ChPL dopuszcza następnie powolny wlew i.v.

Maksymalnie:

3 mg/kg mc./24 h

w takim schemacie.


DZIECI – DRGAWKI – ChPL RELANIUM

0,2–0,3 mg/kg mc. i.v. lub i.m.

alternatywnie ChPL podaje:

1 mg na każdy rok życia

[1]

WAŻNE!

Dawkowanie pediatryczne należy zawsze:

  • obliczyć według masy ciała,
  • sprawdzić dawkę maksymalną wynikającą z konkretnej sytuacji,
  • podawać z gotowością do wspomagania oddychania.

ERC 2025 – KIEDY LECZYMY DRGAWKI?

ERC 2025 przyjmuje praktyczną definicję:

NAPAD TRWAJĄCY ≥5 MINUT = STAN PADACZKOWY WYMAGAJĄCY LECZENIA

Benzodiazepina jest:

LEKIEM PIERWSZEGO RZUTU

Jeżeli dostęp i.v. jest dostępny:

preferowana jest droga dożylna

Jeżeli dostępu i.v./i.o. jeszcze nie ma, ERC zaleca wykorzystanie odpowiedniej drogi alternatywnej dla benzodiazepiny.

[2]


PODANIE DOŻYLNE RELANIUM – BARDZO WAŻNE!

Relanium należy podawać:

POWOLI

Aktualna dokumentacja produktu zaleca szybkość:

0,5 ml przez około 30 sekund

czyli:

2,5 mg / 30 s = około 5 mg/min

[1]

W praktyce:

10 mg → co najmniej około 2 minut

20 mg → co najmniej około 4 minut


GDZIE PODAWAĆ?

ChPL zaleca:

DUŻĄ ŻYŁĘ – np. w dole łokciowym

Pacjent podczas podania powinien:

LEŻEĆ NA PLECACH

Należy unikać:

  • małych żył,
  • podania dotętniczego,
  • wynaczynienia.

[1]


CZY RELANIUM TRZEBA ROZCIEŃCZAĆ?

Do zwykłego wstrzyknięcia i.v.:

ZAZWYCZAJ NIE

Aktualna ChPL mówi, że Relanium zasadniczo nie powinno być rozcieńczane.

Wyjątkiem może być:

POWOLNY WLEW DOŻYLNY

np. w stanie padaczkowym lub tężcu.

[1]


WLEW – WAŻNA INFORMACJA TECHNICZNA

Według aktualnej ChPL:

maksymalnie:

40 mg diazepamu

można rozcieńczyć w:

500 ml NaCl 0,9% lub glukozy

Roztwór należy:

  • przygotować bezpośrednio przed użyciem,
  • wykorzystać w ciągu 6 godzin.

[1]

UWAGA!

Diazepam może adsorbować się do niektórych tworzyw sztucznych, co może zmieniać rzeczywistą dawkę dostarczaną pacjentowi.


WLEWKA DOODBYTNICZA – RELSED

Polskie uprawnienia ratownika obejmują również:

WLEWKĘ DOODBYTNICZĄ DIAZEPAMU

Dostępne preparaty:

Relsed 5 mg/2,5 ml

2 mg/ml

Relsed 10 mg/2,5 ml

4 mg/ml

[3]


RELSED – DOROŚLI

W:

  • stanie padaczkowym,
  • innych wskazaniach zawartych w ChPL

początkowo:

5–10 mg per rectum

Jeżeli brak skuteczności:

powtórzyć po około 10–15 minutach

Maksymalnie:

30 mg diazepamu

[3]


RELSED – DZIECI

Niemowlęta od 7. miesiąca życia:

do 0,5 mg/kg mc.

Masa ciała 10–15 kg:

5 mg

czyli:

1 mikrowlewka Relsed 5 mg

Masa >15 kg:

10 mg

[3]


DEPRESJA ODDECHOWA – NAJWAŻNIEJSZE ZAGROŻENIE

Diazepam może prowadzić do:

  • spłycenia oddechu,
  • hipowentylacji,
  • bezdechu,
  • hipotensji,
  • głębokiej sedacji,
  • utraty odruchów obronnych.

Ryzyko rośnie m.in. przy:

  • dużej dawce,
  • szybkim podaniu i.v.,
  • podeszłym wieku,
  • niewydolności oddechowej,
  • równoczesnych opioidach.

DIAZEPAM + OPIOID

Połączenie z:

  • fentanylem,
  • morfiną,
  • innym opioidem

może spowodować:

SEDACJĘ + CIĘŻKĄ DEPRESJĘ ODDECHOWĄ + ŚPIĄCZKĘ + ZGON

Dlatego:

BENZODIAZEPINA + OPIOID = SZCZEGÓLNA OSTROŻNOŚĆ!


SPRZĘT RESUSCYTACYJNY

Podczas podaży i.v. powinny być dostępne:

  • tlen,
  • worek samorozprężalny,
  • sprzęt do udrażniania dróg oddechowych,
  • możliwość zaawansowanego zabezpieczenia dróg oddechowych,
  • monitorowanie.

Aktualna dokumentacja Relanium wymaga dostępności zestawu do resuscytacji.

[1]


PRZECIWWSKAZANIA – NAJWAŻNIEJSZE

M.in.:

  • ciężka niewydolność oddechowa,
  • depresja oddechowa,
  • zespół bezdechu sennego,
  • miastenia,
  • ciężka niewydolność wątroby,
  • nadwrażliwość na benzodiazepiny.

[1]


NOWORODKI

Relanium w postaci iniekcyjnej zawiera m.in.:

  • alkohol benzylowy,
  • glikol propylenowy,
  • etanol.

Aktualna ChPL:

NIE ZALECA STOSOWANIA U NOWORODKÓW I WCZEŚNIAKÓW

[1]


WAŻNE W ZRM

STAN PADACZKOWY – DOROSŁY

10–20 mg i.v. / i.m.

i.v.:

maks. około 5 mg/min

→ kontroluj oddychanie

→ przygotuj sprzęt do wentylacji.


RELSED – DOROSŁY

5–10 mg p.r.

→ przy braku efektu powtórz po:

10–15 min

→ maks.:

30 mg


PAMIĘTAJ!

DRGAWKI ≥5 MIN → WCZESNA BENZODIAZEPINA

NIE PODAWAJ DIAZEPAMU i.v. ZBYT SZYBKO

DIAZEPAM + OPIOID = ZWIĘKSZONE RYZYKO BEZDECHU

PO KAŻDEJ DAWCE KONTROLUJ WENTYLACJĘ


UPRAWNIENIA RATOWNIKA MEDYCZNEGO

W aktualnym wykazie:

Lp. 12 – Diazepamum – tabletki, roztwór do wstrzykiwań, wlewka doodbytnicza.

Ratownik medyczny może stosować diazepam samodzielnie w ramach MCR.

Podstawa prawna:

Dz.U. 2025 poz. 576 – akt obowiązujący.


PRZYPISY / ŹRÓDŁA

[1] Charakterystyka Produktu Leczniczego – Relanium 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań; aktualny dokument RPL zweryfikowany w 2026 r.

[2] European Resuscitation Council Guidelines 2025 – leczenie drgawek/stanu padaczkowego.

[3] Charakterystyka Produktu Leczniczego – Relsed 5 mg/2,5 ml i 10 mg/2,5 ml, mikrowlewka doodbytnicza.

[4] Dz.U. 2025 poz. 576 – obowiązujący wykaz leków ratownika medycznego.